क्षेत्र ११
द्रवप्रवाह जाळी
दाब, प्रवाह, आणि जिथे गरज आहे तिथे पाणी पोहोचवणारे पाइप
द्रवप्रवाह जाळी पाणी आणि इतर द्रव पाइप, पंप, झडपा आणि टाक्यांमधून वाहून नेतात. प्रत्येक नळाला, शेताला किंवा यंत्राला योग्य दाबाने पुरेसा प्रवाह मिळावा, अशा रीतीने अभियंते त्यांची रचना करतात.
हे कोणासाठी योग्य आहे
पाइप आणि नळ जोडून काही तयार करायला आवडणारी मुले, आणि शेती, घरे आणि पाणीपुरवठा यांत रस असलेले विद्यार्थी.
तुम्ही काय शिकाल
- दाब म्हणजे काय, आणि पाणी जास्त दाबाकडून कमी दाबाकडे का वाहते
- पाइपची लांबी, रुंदी आणि वळणे प्रवाहाला कसा विरोध करतात
- टाक्या, पंप आणि झडपा पाणी कसे साठवतात, ढकलतात आणि नियंत्रित करतात
- अनेक वापरकर्त्यांसाठी साध्या पाणीपुरवठ्याचे नियोजन कसे करायचे
उदाहरणादाखल प्रयोग
-
पाण्याची टाकी उंच करा आणि खालच्या नळांवरील दाब कसा बदलतो ते पाहा.
-
अरुंद पाइप आणि रुंद पाइप यांतून होणाऱ्या प्रवाहाची तुलना करा.
-
दोन बागांमध्ये पाणी वाटून देण्यासाठी झडपा उघडा आणि बंद करा.
तुम्ही काय तयार करू शकता
-
छोट्या शाळेसाठी पाणीपुरवठा
-
बागेसाठी गुरुत्वाने चालणारी सिंचन व्यवस्था
-
पूर्ण भरली की भरणे थांबणारी टाकी
ही उदाहरणे या क्षेत्रातील कामाचा प्रकार दाखवतात. प्रकाशित होणारे पाठ यापेक्षा वेगळे असू शकतात.
सिम्युलेशन काय सोपे करते
- प्रवाहाची गणना पाइपच्या जाळ्यांसाठी सरलीकृत नियमांनी केली जाते, संपूर्ण द्रायुगतिकी (CFD) सिम्युलेशनने नव्हे.
- पाणी आदर्श मानले जाते: गळती, हवेचे बुडबुडे आणि खऱ्या पाइपची झीज वगळली आहे.
प्रत्येक सिम्युलेशन वास्तव सोपे करते. ते कसे सोपे करते हे जाणून घेणे, हाही अभियांत्रिकी शिकण्याचाच भाग आहे.
शालेय विषयांशी संबंध
भौतिकशास्त्र (दाब), गणित (दर आणि मोजमाप), भूगोल (पाणीपुरवठा), शेती
इतर क्षेत्रांशी संबंध
द्रवप्रवाह जाळ्यांचा संबंध यांत्रिकीशी (दाब आणि बल), नियंत्रण प्रणालींशी (पातळी राखणे) आणि स्वयंचलनाशी (चालू-बंद होणारे पंप) आहे.
हे जाणून घ्या
पाण्याच्या टाक्या उंचावर उभारल्या जातात, जेणेकरून केवळ गुरुत्वाकर्षणामुळेच दाब निर्माण होऊन तो शहरातील पाइपमधून पाणी ढकलतो.