क्षेत्र १०
प्रकाशशास्त्र
प्रकाशकिरण, आरसे आणि भिंगे
प्रकाशशास्त्र प्रकाशाविषयी आहे: तो सरळ रेषेत कसा जातो, आरशावरून कसा परावर्तित होतो आणि काच किंवा पाण्यात शिरताना कसा वाकतो. भिंगे आणि आरसे या नियमांचा वापर करून कॅमेरे, चष्मे आणि दुर्बिणींमध्ये प्रतिमा तयार करतात.
हे कोणासाठी योग्य आहे
कोन आणि सावल्यांची कोडी आवडणारी मुले, आणि चष्मे, कॅमेरे आणि इंद्रधनुष्य यांबद्दल कुतूहल असलेला कोणीही.
तुम्ही काय शिकाल
- प्रकाश किरणांच्या रूपात कसा प्रवास करतो आणि सावल्या कशा पाडतो
- आरसा प्रकाशाचे परावर्तन कसे करतो: आपतन कोन परावर्तन कोनाएवढाच असतो
- काच किंवा पाण्यात शिरताना प्रकाश का वाकतो (अपवर्तन)
- भिंगे प्रकाश कसा एकत्र करतात किंवा पसरवतात आणि प्रतिमा कशा तयार करतात
उदाहरणादाखल प्रयोग
-
आरशावर प्रकाशकिरण टाका आणि तो परावर्तित होण्यापूर्वीचा व नंतरचा कोन मोजा.
-
काचेच्या ठोकळ्यात प्रकाशकिरण सोडा आणि त्याची दिशा कशी बदलते ते पाहा.
-
प्रकाशीय बाकावर भिंग पुढे-मागे सरकवा आणि प्रतिमा कुठे स्पष्ट होते ते शोधा.
तुम्ही काय तयार करू शकता
-
दोन आरशांचा परिदर्शक (पेरिस्कोप)
-
भिंगातून मोठे दिसणारी मांडणी
-
भिंग आणि पडदा असलेला कॅमेऱ्याचा नमुना
ही उदाहरणे या क्षेत्रातील कामाचा प्रकार दाखवतात. प्रकाशित होणारे पाठ यापेक्षा वेगळे असू शकतात.
सिम्युलेशन काय सोपे करते
- प्रकाश मुख्यतः किरणांच्या रूपातच मानला जातो (किरण प्रकाशशास्त्र); व्यतिकरण आणि विवर्तन यांसारखे तरंग परिणाम या पाठांच्या कक्षेबाहेर आहेत.
- भिंगे आणि आरसे आदर्श आकारांचे मानले जातात; खऱ्या भिंगांमध्ये दोष असतात आणि त्यांच्यामुळे रंग धूसर होऊ शकतात.
प्रत्येक सिम्युलेशन वास्तव सोपे करते. ते कसे सोपे करते हे जाणून घेणे, हाही अभियांत्रिकी शिकण्याचाच भाग आहे.
शालेय विषयांशी संबंध
भौतिकशास्त्र (प्रकाश), गणित (कोन आणि भूमिती), जीवशास्त्र (डोळा), कला आणि छायाचित्रण
इतर क्षेत्रांशी संबंध
प्रकाशशास्त्राचा संबंध विद्युत परिपथांशी (प्रकाशस्रोत आणि सेन्सर), संरचना आणि पदार्थ यांच्याशी (काच आणि पारदर्शकता) आणि रोबोटिक्सशी (कॅमेरे आणि प्रकाश सेन्सर) आहे.
हे जाणून घ्या
तुमच्या डोळ्यातही एक भिंग असते: कॅमेऱ्याचे भिंग जसे प्रकाश त्याच्या सेन्सरवर केंद्रित करते, तसेच डोळ्यातील भिंग प्रकाश डोळ्याच्या मागच्या भागावर केंद्रित करते.