Maes 11
Rhwydweithiau pibellau
Gwasgedd, llif a'r pibellau sy'n dod â dŵr i'r man lle mae ei angen
Mae rhwydweithiau pibellau'n symud dŵr a hylifau eraill drwy bibellau, pympiau, falfiau a thanciau. Mae peirianwyr yn eu dylunio fel bod pob tap, cae neu beiriant yn cael digon o lif ar y gwasgedd cywir.
I bwy mae'n addas
Plant sy'n hoffi adeiladu gyda phibellau a thapiau, a dysgwyr sydd â diddordeb mewn ffermio, cartrefi a chyflenwad dŵr.
Beth fyddwch chi'n ei ddysgu
- Beth yw gwasgedd, a pham mae dŵr yn llifo o wasgedd uchel i wasgedd isel
- Sut mae hyd, lled a throadau pibell yn rhwystro'r llif
- Sut mae tanciau, pympiau a falfiau'n storio, yn gwthio ac yn rheoli dŵr
- Sut i gynllunio cyflenwad dŵr syml ar gyfer sawl defnyddiwr
Enghreifftiau o arbrofion
-
Codwch danc dŵr a gwelwch sut mae'r gwasgedd wrth y tapiau islaw yn newid.
-
Cymharwch y llif drwy bibell gul a phibell lydan.
-
Agorwch a chaewch falfiau i rannu dŵr rhwng dwy ardd.
Pethau y gallwch eu hadeiladu
-
Cyflenwad dŵr ar gyfer ysgol fach
-
System ddyfrhau sy'n gweithio drwy ddisgyrchiant ar gyfer gardd
-
Tanc sy'n stopio llenwi pan fydd yn llawn
Mae'r enghreifftiau hyn yn dangos y math o waith sydd yn y maes hwn. Gall y gwersi a gyhoeddir fod yn wahanol.
Beth mae'r efelychiad yn ei symleiddio
- Mae llif yn cael ei gyfrifo ar gyfer rhwydweithiau o bibellau gyda rheolau wedi'u symleiddio, nid gydag efelychiad llawn o ddynameg hylifau (CFD).
- Mae'r dŵr yn cael ei drin fel dŵr delfrydol: mae gollyngiadau, swigod aer a thraul pibellau go iawn yn cael eu gadael allan.
Mae pob efelychiad yn symleiddio realiti. Mae gwybod sut mae'n gwneud hynny yn rhan o ddysgu peirianneg.
Cysylltiadau â phynciau ysgol
Ffiseg (gwasgedd), mathemateg (cyfraddau a mesur), daearyddiaeth (cyflenwad dŵr), amaethyddiaeth
Cysylltiadau â meysydd eraill
Mae rhwydweithiau pibellau'n cysylltu â mecaneg (gwasgedd a grym), â systemau rheoli (cadw lefel) ac ag awtomeiddio (pympiau sy'n troi ymlaen ac i ffwrdd).
Gwerth gwybod
Mae tyrau dŵr yn sefyll yn uchel fel bod disgyrchiant ar ei ben ei hun yn creu'r gwasgedd sy'n gwthio dŵr drwy bibellau tref.