क्षेत्र ०४
डिजिटल लॉजिक
एक, शून्य आणि प्रत्येक संगणकातील निर्णय
डिजिटल लॉजिक ही संगणकांची भाषा आहे. ‘हो’ किंवा ‘नाही’ असे उत्तर देणारी साधी गेट्स एकत्र करून मोजणारी, लक्षात ठेवणारी आणि निर्णय घेणारी उपकरणे तयार करता येतात.
तुम्ही काय शिकाल
- द्विमान संकेत म्हणजे काय: १ आणि ०, चालू आणि बंद
- AND, OR आणि NOT गेट्स कशी काम करतात
- सत्यता सारणी कशी वाचायची आणि कशी तयार करायची
- गेट्स एकत्र येऊन मोजणारे आणि लक्षात ठेवणारे परिपथ कसे बनतात
उदाहरणादाखल प्रयोग
-
दोन स्विच आणि एक AND गेट वापरून, दोन्ही बटणे दाबल्यावरच लागणारा दिवा तयार करा.
-
दोनपैकी कोणतेही दार उघडले की दिवा लावणारा परिपथ तयार करा.
-
गेट्स एकत्र जोडून दोन द्विमान संख्यांची बेरीज करा.
तुम्ही काय तयार करू शकता
-
गुप्त संयोजनाचे कुलूप
-
द्विमान गणक
-
साधा वाहतूक-दिवा नियंत्रक
ही उदाहरणे या क्षेत्रातील कामाचा प्रकार दाखवतात. प्रकाशित होणारे पाठ यापेक्षा वेगळे असू शकतात.
छोटे मॉडेल वापरून पाहा
ही छोटी मॉडेल्स इथेच, तुमच्या ब्राउझरमध्ये चालतात आणि पान एकदा लोड झाल्यावर ऑफलाइनही चालू राहतात. ही शिकवण्यासाठी तयार केलेली सरलीकृत मॉडेल्स आहेत, MEKALUMI चे सिम्युलेशन इंजिन नव्हे.
लॉजिक गेट
इनपुट चालू-बंद करा, मग एक गेट निवडा. दिवा आउटपुट दाखवतो.
- आउटपुट
- दिवा बंद (०)
AND: A आणि B दोन्ही १ असतील तेव्हाच दिवा लागतो.
| A | B | आउटपुट |
|---|---|---|
| ० | ० | ० |
| ० | १ | ० |
| १ | ० | ० |
| १ | १ | १ |
लॉजिक गेट्स अचूक नियम पाळतात, त्यामुळे हे मॉडेल खऱ्या डिजिटल लॉजिकसारखेच वागते.
सिम्युलेशन काय सोपे करते
- बहुतेक पाठांमध्ये संकेत क्षणात बदलतात, तर खऱ्या चिप्सना अगदी थोडा वेळ लागतो.
- विजेचा वापर आणि विद्युत व्यत्यय यांसारखे तपशील सहसा वगळले जातात.
प्रत्येक सिम्युलेशन वास्तव सोपे करते. ते कसे सोपे करते हे जाणून घेणे, हाही अभियांत्रिकी शिकण्याचाच भाग आहे.
शालेय विषयांशी संबंध
गणित (द्विमान संख्या), संगणकशास्त्र, इलेक्ट्रॉनिक्स
इतर क्षेत्रांशी संबंध
डिजिटल लॉजिक परिपथांना स्वयंचलन, प्रोग्रामिंग आणि रोबोटिक्सशी जोडते.
हे जाणून घ्या
प्रत्येक संगणकात आणि फोनमध्ये लॉजिक गेट्ससारखे काम करणारे अब्जावधी सूक्ष्म स्विच असतात.