Fusha 09
Inxhinieria termike
Si lëviz nxehtësia dhe si ta mbajmë brenda ose jashtë
Inxhinieria termike merret me nxehtësinë: si kalon ajo nga trupat më të ngrohtë te trupat më të ftohtë, dhe si i përdorin inxhinierët materialet, izolimin termik dhe formën për ta mbajtur një shtëpi të ngrohtë, një pije të freskët ose një makinë pa u mbinxehur.
Kujt i përshtatet
Fëmijë që pyesin veten pse një lugë metalike nxehet në çaj, si dhe nxënës që pëlqejnë eksperimentet me materiale të përditshme.
Çfarë do të mësoni
- Si kalon nxehtësia nga një trup më i ngrohtë te një trup më i ftohtë
- Pse disa materiale e përcjellin mirë nxehtësinë, ndërsa të tjera izolojnë
- Sa shpejt nxehen dhe ftohen sendet, dhe nga çfarë varet kjo
- Si i zgjedhin inxhinierët materialet sipas vetive të tyre termike
Shembuj eksperimentesh
-
Ngrohni njërin skaj të shufrave prej materialesh të ndryshme dhe krahasoni sa shpejt ngrohet skaji tjetër.
-
Mbështillni një filxhan virtual me shtresa të ndryshme izoluese dhe shikoni sa gjatë mbetet e nxehtë pija.
-
Ndryshoni trashësinë e një muri dhe krahasoni sa nxehtësi kalon përmes tij.
Çfarë mund të ndërtoni
-
Një kuti ushqimi e izoluar mirë
-
Një mur që e mban dhomën të ngrohtë
-
Një shpërndarës i thjeshtë nxehtësie (radiator) për një pjesë elektronike
Këta shembuj tregojnë llojin e punës në këtë fushë. Mësimet e publikuara mund të ndryshojnë.
Çfarë thjeshtëson simulimi
- Transmetimi i nxehtësisë llogaritet me modele mësimore të thjeshtuara dhe me pak veti për secilin material.
- Lëvizja e ajrit dhe rrezet e diellit janë të thjeshtuara; ndërtesat dhe makinat e vërteta janë më të ndërlikuara dhe kanë nevojë për kontrolle profesionale.
Çdo simulim e thjeshtëson realitetin. Të dish si e bën këtë është pjesë e të mësuarit të inxhinierisë.
Lidhjet me lëndët shkollore
Fizika (nxehtësia dhe temperatura), kimia (materialet), gjeografia (klima), dizajni dhe teknologjia
Lidhjet me fushat e tjera
Inxhinieria termike lidhet me strukturat dhe materialet, me qarqet elektrike (pjesët nxehen) dhe me sistemet e kontrollit (termostatet).
Mirë të dihet
Një termos i mban pijet të nxehta ose të ftohta, sepse ngadalëson çdo mënyrë me të cilën mund të lëvizë nxehtësia.