Fusha 02
Qarqet elektrike
Si kalon rryma elektrike dhe si ta kontrollojmë
Qarqet elektrike u japin energji dritave, telefonave dhe motorëve. Këtu mësoni çfarë e bën rrymën të kalojë dhe si ta përdorni pa rrezik.
Kujt i përshtatet
Fëmijë kureshtarë për bateritë, llambat dhe çelësat, si dhe nxënës që përgatiten për elektronikën.
Çfarë do të mësoni
- Çfarë janë tensioni, rryma dhe rezistenca
- Pse qarku duhet të jetë i mbyllur që të kalojë rryma
- Dallimi midis lidhjes në seri dhe lidhjes në paralel
- Pse komponentët kanë nevojë për rrymën e duhur: as tepër të vogël, as tepër të madhe
Shembuj eksperimentesh
-
Ndizni një LED dhe zgjidhni një rezistencë që e mbron.
-
Lidhni dy llamba në seri, pastaj në paralel, dhe krahasoni sa fort ndriçojnë.
-
Shtoni një çelës dhe gjeni ku duhet vendosur që të kontrollojë të gjithë qarkun.
Çfarë mund të ndërtoni
-
Një elektrik dore me çelës
-
Një dritë nate
-
Një alarm i thjeshtë me zile
Këta shembuj tregojnë llojin e punës në këtë fushë. Mësimet e publikuara mund të ndryshojnë.
Provoni një model të vogël
Këto modele të vogla funksionojnë drejtpërdrejt në shfletuesin tuaj dhe vazhdojnë të punojnë edhe pa internet, pasi faqja të jetë ngarkuar. Janë modele mësimore të thjeshtuara, jo programi i simulimit i MEKALUMI-t.
Mbrojeni LED-in
Zgjidhni një bateri dhe një rezistencë, pastaj ndizni çelësin që rryma të kalojë nëpër qark. Kur rryma është tepër e vogël, LED-i mbetet i fikur. Kur është tepër e madhe, një LED i vërtetë mund të digjet.
- Rryma
- 11,4 mA
- LED
- Ndriçon pa rrezik.
Rezistenca e kufizon rrymën. Ligji i Omit tregon sa: rryma = (tensioni i baterisë − tensioni i LED-it) ÷ rezistenca.
Modeli: bateri ideale; LED i kuq me rënie tensioni konstante prej 2 V, i sigurt deri në rreth 20 mA.
Çfarë thjeshtëson simulimi
- Bateritë dhe telat shpesh trajtohen si ideale, por bateritë e vërteta shkarkohen dhe telat e vërtetë nxehen.
- Pjesët e simuluara janë identike; pjesët e vërteta ndryshojnë pak nga njëra-tjetra.
Çdo simulim e thjeshtëson realitetin. Të dish si e bën këtë është pjesë e të mësuarit të inxhinierisë.
Lidhjet me lëndët shkollore
Fizika, matematika (ligji i Omit), teknologjia
Lidhjet me fushat e tjera
Nga qarqet kalohet te logjika dixhitale, projektimi i PCB-ve, automatizimi dhe robotika.
Mirë të dihet
Qarqet virtuale mund t'i eksploroni pa rrezik. Rryma elektrike nga prizat e murit është e rrezikshme: mos eksperimentoni kurrë me të.