ਖੇਤਰ 02
ਬਿਜਲਈ ਸਰਕਟ
ਬਿਜਲਈ ਕਰੰਟ ਕਿਵੇਂ ਵਗਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਰੱਖਣਾ ਹੈ
ਬਿਜਲਈ ਸਰਕਟ ਬੱਤੀਆਂ, ਫ਼ੋਨਾਂ ਅਤੇ ਮੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਸਿੱਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਰੰਟ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਵਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਵਰਤਣਾ ਹੈ।
ਇਹ ਕਿਸ ਲਈ ਢੁਕਵਾਂ ਹੈ
ਬੈਟਰੀਆਂ, ਬਲਬਾਂ ਅਤੇ ਸਵਿੱਚਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਬੱਚੇ, ਅਤੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਸਿੱਖਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਰਹੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ।
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਸਿੱਖੋਗੇ
- ਵੋਲਟੇਜ, ਕਰੰਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ
- ਕਰੰਟ ਵਗਣ ਲਈ ਸਰਕਟ ਦਾ ਪੂਰਾ (ਬੰਦ) ਹੋਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
- ਲੜੀਵਾਰ (ਸੀਰੀਜ਼) ਅਤੇ ਸਮਾਨਾਂਤਰ (ਪੈਰਲਲ) ਜੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਕ
- ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਕਰੰਟ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ: ਨਾ ਬਹੁਤ ਘੱਟ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ
ਤਜਰਬਿਆਂ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਨਾਂ
-
ਇੱਕ LED ਜਗਾਓ ਅਤੇ ਅਜਿਹਾ ਰੋਧਕ (ਰਜ਼ਿਸਟਰ) ਚੁਣੋ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ।
-
ਦੋ ਬਲਬਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਲੜੀਵਾਰ, ਫਿਰ ਸਮਾਨਾਂਤਰ ਜੋੜੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੋ।
-
ਇੱਕ ਸਵਿੱਚ ਜੋੜੋ ਅਤੇ ਲੱਭੋ ਕਿ ਪੂਰੇ ਸਰਕਟ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਕਿੱਥੇ ਲਗਾਉਣਾ ਹੈ।
ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹੋ
-
ਸਵਿੱਚ ਵਾਲੀ ਟਾਰਚ
-
ਰਾਤ ਦੀ ਬੱਤੀ
-
ਬਜ਼ਰ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸਰਲ ਅਲਾਰਮ
ਇਹ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪਾਠ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਮਾਡਲ ਅਜ਼ਮਾਓ
ਇਹ ਛੋਟੇ ਮਾਡਲ ਇੱਥੇ ਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਨਾ ਇੱਕ ਵਾਰ ਲੋਡ ਹੋ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਫ਼ਲਾਈਨ (ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ) ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਸਰਲ ਮਾਡਲ ਹਨ, MEKALUMI ਦਾ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਇੰਜਣ (ਗਣਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ) ਨਹੀਂ।
LED ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੋ
ਇੱਕ ਬੈਟਰੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰੋਧਕ (ਰਜ਼ਿਸਟਰ) ਚੁਣੋ, ਫਿਰ ਸਵਿੱਚ ਚਾਲੂ ਕਰੋ। ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਕਰੰਟ ਨਾਲ LED ਨਹੀਂ ਜਗਦੀ। ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਕਰੰਟ ਨਾਲ ਅਸਲੀ LED ਸੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਕਰੰਟ
- 11.4 mA
- LED
- ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰੋਧਕ ਕਰੰਟ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਹਮ ਦਾ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿੰਨਾ: ਕਰੰਟ = (ਬੈਟਰੀ ਦੀ ਵੋਲਟੇਜ − LED ਦੀ ਵੋਲਟੇਜ) ÷ ਪ੍ਰਤੀਰੋਧ।
ਮਾਡਲ: ਆਦਰਸ਼ ਬੈਟਰੀ; 2 V ਦੀ ਸਥਿਰ ਵੋਲਟੇਜ ਗਿਰਾਵਟ ਵਾਲੀ ਲਾਲ LED, ਜੋ ਲਗਭਗ 20 mA ਤੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ।
ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਸਰਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ
- ਬੈਟਰੀਆਂ ਅਤੇ ਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਆਦਰਸ਼ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲੀ ਬੈਟਰੀਆਂ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਤਾਰਾਂ ਗਰਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
- ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰਜ਼ੇ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਸਲੀ ਪੁਰਜ਼ੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਹਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਅਸਲੀਅਤ ਨੂੰ ਸਰਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਕਿ ਉਹ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ।
ਸਕੂਲੀ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ
ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ (ਓਹਮ ਦਾ ਨਿਯਮ), ਤਕਨਾਲੋਜੀ
ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ
ਸਰਕਟਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਡਿਜੀਟਲ ਲਾਜਿਕ, PCB ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਆਟੋਮੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਰੋਬੋਟਿਕਸ ਵੱਲ ਰਾਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਗੱਲ
ਵਰਚੁਅਲ ਸਰਕਟਾਂ ਨਾਲ ਖੋਜ ਕਰਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਕੰਧ ਵਾਲੇ ਸਾਕਟਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ: ਇਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵੀ ਤਜਰਬੇ ਨਾ ਕਰੋ।