क्षेत्र ०२
विद्युत् परिपथ
विद्युत् धारा कसरी बग्छ, र त्यसलाई कसरी नियन्त्रण गर्ने
विद्युत् परिपथहरूले बत्ती, फोन र मोटरहरू चलाउँछन्। यहाँ तपाईं धारा किन बग्छ र त्यसलाई सुरक्षित रूपमा कसरी प्रयोग गर्ने भनेर सिक्नुहुन्छ।
कसका लागि उपयुक्त
ब्याट्री, बत्ती र स्विचबारे जिज्ञासु बालबालिका, र इलेक्ट्रोनिक्स सिक्ने तयारी गर्दै गरेका सिकारुहरू।
तपाईं के सिक्नुहुनेछ
- भोल्टेज, विद्युत् धारा र प्रतिरोध भनेको के हो
- धारा बग्नका लागि परिपथ किन बन्द हुनुपर्छ
- श्रेणीक्रम (सिरिज) र समानान्तर क्रम (प्यारालल) जडानबीचको भिन्नता
- पुर्जाहरूलाई किन ठिक्कको धारा चाहिन्छ: धेरै कम पनि होइन, धेरै बढी पनि होइन
प्रयोगका उदाहरणहरू
-
एउटा LED बाल्नुहोस् र त्यसलाई सुरक्षित राख्ने रेजिस्टर छान्नुहोस्।
-
दुई वटा बत्तीलाई पहिले श्रेणीक्रममा, त्यसपछि समानान्तर क्रममा जोड्नुहोस् र तिनको चमक तुलना गर्नुहोस्।
-
एउटा स्विच थप्नुहोस् र पूरै परिपथ नियन्त्रण गर्न त्यसलाई कहाँ राख्ने भनेर पत्ता लगाउनुहोस्।
तपाईंले बनाउन सक्ने कुराहरू
-
स्विचसहितको टर्च
-
रातको बत्ती
-
बजरसहितको साधारण अलार्म
यी उदाहरणहरूले यस क्षेत्रमा कस्तो किसिमको काम हुन्छ भन्ने देखाउँछन्। प्रकाशित पाठहरू यसभन्दा फरक हुन सक्छन्।
एउटा सानो मोडेल चलाएर हेर्नुहोस्
यी साना मोडेलहरू यहीँ तपाईंको ब्राउजरमा चल्छन् र पृष्ठ एक पटक लोड भएपछि अफलाइन (इन्टरनेटबिना) पनि चलिरहन्छन्। यी सरलीकृत शिक्षण मोडेल हुन्, MEKALUMI को सिमुलेसन इन्जिन (गणना गर्ने प्रोग्राम) होइनन्।
LED लाई सुरक्षित राख्नुहोस्
एउटा ब्याट्री र एउटा रेजिस्टर छान्नुहोस्, त्यसपछि स्विच अन गर्नुहोस्। करेन्ट धेरै कम भयो भने LED बल्दैन। धेरै बढी भयो भने वास्तविक LED जलेर बिग्रन सक्छ।
- करेन्ट
- ११.४ mA
- LED
- सुरक्षित रूपमा बलिरहेको छ।
रेजिस्टरले करेन्टलाई सीमित गर्छ। कति भन्ने कुरा ओमको नियमले बताउँछ: करेन्ट = (ब्याट्रीको भोल्टेज − LED को भोल्टेज) ÷ प्रतिरोध।
मोडेल: आदर्श ब्याट्री; २ V को निश्चित भोल्टेज ड्रप भएको रातो LED, लगभग २० mA सम्म सुरक्षित।
सिमुलेसनले के-के सरल बनाउँछ
- ब्याट्री र तारहरूलाई प्रायः आदर्श मानिन्छ, तर वास्तविक ब्याट्रीको चार्ज सकिन्छ र वास्तविक तारहरू तात्छन्।
- सिमुलेसनका पुर्जाहरू सबै उस्तै हुन्छन्; वास्तविक पुर्जाहरू एकअर्काबाट अलिअलि फरक हुन्छन्।
हरेक सिमुलेसनले वास्तविकतालाई सरल बनाउँछ। यसले त्यो कसरी गर्छ भनेर बुझ्नु इन्जिनियरिङ सिक्ने कामकै एउटा भाग हो।
विद्यालयका विषयहरूसँगको सम्बन्ध
भौतिक विज्ञान, गणित (ओमको नियम), प्रविधि
अन्य क्षेत्रहरूसँगको सम्बन्ध
परिपथहरूबाट अघि बढेर डिजिटल लजिक, PCB डिजाइन, स्वचालन र रोबोटिक्समा पुगिन्छ।
जानिराख्नुहोस्
भर्चुअल सर्किटहरू सुरक्षित रूपमा अन्वेषण गर्न सकिन्छ। भित्ताको सकेटबाट आउने बिजुली खतरनाक हुन्छ: त्यसमा कहिल्यै पनि परीक्षण नगर्नुहोस्।