ક્ષેત્ર 04
ડિજિટલ લૉજિક
એકડા, મીંડાં અને દરેક કમ્પ્યુટરની અંદર લેવાતા નિર્ણયો
ડિજિટલ લૉજિક કમ્પ્યુટરની ભાષા છે. હા કે નામાં જવાબ આપતા સાદા લૉજિક ગેટને જોડીને એવાં ઉપકરણો બનાવી શકાય છે, જે ગણી શકે, યાદ રાખી શકે અને નિર્ણય લઈ શકે.
કોના માટે યોગ્ય છે
જેમને કોયડા અને નિયમો ગમે છે તેવાં બાળકો, અને કમ્પ્યુટર કેવી રીતે નિર્ણય લે છે તે જાણવા ઉત્સુક વિદ્યાર્થીઓ.
તમે શું શીખશો
- દ્વિઅંકી (બાઇનરી) સંકેતો શું છે: 1 અને 0, ચાલુ અને બંધ
- AND, OR અને NOT ગેટ કેવી રીતે કામ કરે છે
- સત્યાર્થતા કોષ્ટક કેવી રીતે વાંચવું અને બનાવવું
- ગેટ જોડાઈને ગણી શકે અને યાદ રાખી શકે તેવા પરિપથો કેવી રીતે બનાવે છે
ઉદાહરણરૂપ પ્રયોગો
-
બે સ્વિચ અને એક AND ગેટ વડે એવો દીવો બનાવો, જે બંને બટન દબાવવાથી જ ચાલુ થાય.
-
એવો પરિપથ બનાવો, જે બે દરવાજામાંથી કોઈ પણ દરવાજો ખૂલે ત્યારે દીવો ચાલુ કરે.
-
ગેટ જોડીને બે દ્વિઅંકી સંખ્યાઓનો સરવાળો કરો.
તમે શું બનાવી શકો
-
ગુપ્ત સંયોજનવાળું તાળું
-
દ્વિઅંકી ગણક (બાઇનરી કાઉન્ટર)
-
ટ્રાફિક સિગ્નલ માટેનો સાદો નિયંત્રક
આ ઉદાહરણો આ ક્ષેત્રમાં થતા કામનો પ્રકાર બતાવે છે. પ્રકાશિત પાઠ આનાથી અલગ હોઈ શકે છે.
એક નાનું મોડેલ અજમાવો
આ નાનાં મોડેલો અહીં જ, તમારા બ્રાઉઝરમાં ચાલે છે અને પાનું એક વાર લોડ થઈ જાય પછી ઑફલાઇન (ઇન્ટરનેટ વિના) પણ ચાલતાં રહે છે. આ સરળીકૃત શૈક્ષણિક મોડેલો છે, MEKALUMI નું સિમ્યુલેશન એન્જિન (ગણતરી કરતો પ્રોગ્રામ) નહીં.
લૉજિક ગેટ
ઇનપુટ ચાલુ-બંધ કરો, પછી એક ગેટ પસંદ કરો. દીવો આઉટપુટ બતાવે છે.
- આઉટપુટ
- દીવો બંધ (0)
AND: A અને B બંને 1 હોય ત્યારે જ દીવો ચાલુ થાય છે.
| A | B | આઉટપુટ |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
લૉજિક ગેટ ચોક્કસ નિયમો પ્રમાણે ચાલે છે, તેથી આ મોડેલ વાસ્તવિક ડિજિટલ લૉજિક જેવું જ વર્તે છે.
સિમ્યુલેશન શું સરળ બનાવે છે
- મોટા ભાગના પાઠમાં સંકેતો તરત બદલાય છે, જ્યારે વાસ્તવિક ચિપને તેના માટે થોડો સમય લાગે છે.
- વીજળીનો વપરાશ અને નૉઇઝ (સંકેતમાં અનિચ્છનીય ખલેલ) જેવી વિદ્યુત વિગતો સામાન્ય રીતે ગણતરીમાં લેવાતી નથી.
દરેક સિમ્યુલેશન વાસ્તવિકતાને સરળ બનાવે છે. તે આવું કેવી રીતે કરે છે તે જાણવું એ ઇજનેરી શીખવાનો જ એક ભાગ છે.
શાળાના વિષયો સાથે જોડાણ
ગણિત (દ્વિઅંકી સંખ્યાઓ), કમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન, ઇલેક્ટ્રૉનિક્સ
બીજાં ક્ષેત્રો સાથે જોડાણ
ડિજિટલ લૉજિક પરિપથોને સ્વયંસંચાલન, પ્રોગ્રામિંગ અને રોબોટિક્સ સાથે જોડે છે.
જાણવા જેવું
દરેક કમ્પ્યુટર અને ફોનમાં અબજો સૂક્ષ્મ સ્વિચ હોય છે, જે લૉજિક ગેટની જેમ કામ કરે છે.