04-soha
Raqamli mantiq
Birlar, nollar va har bir kompyuter ichidagi qarorlar
Raqamli mantiq — kompyuterlar tili. «Ha» yoki «yoʻq» deb javob beradigan oddiy mantiqiy elementlarni birlashtirib, sanaydigan, eslab qoladigan va qaror qabul qiladigan qurilmalar yasash mumkin.
Kimga mos keladi
Boshqotirma va qoidalarni yoqtiradigan bolalar hamda kompyuterlar qanday qaror qabul qilishiga qiziquvchi oʻquvchilar.
Nimalarni oʻrganasiz
- Ikkilik signallar nima: 1 va 0, yoqilgan va oʻchirilgan
- AND, OR va NOT mantiqiy elementlari qanday ishlaydi
- Rostlik jadvalini qanday oʻqish va tuzish mumkin
- Mantiqiy elementlar qanday qilib birlashib, sanaydigan va eslab qoladigan sxemalarga aylanadi
Tajriba namunalari
-
Ikkita kalit va AND elementidan foydalanib, faqat ikkala tugma ham bosilganda yonadigan chiroq yasang.
-
Ikki eshikdan istalgani ochilganda chiroqni yoqadigan sxema yasang.
-
Ikkita ikkilik sonni qoʻshish uchun mantiqiy elementlarni birlashtiring.
Yasashingiz mumkin boʻlgan narsalar
-
Maxfiy kodli qulf
-
Ikkilik hisoblagich
-
Svetofor uchun oddiy boshqaruv qurilmasi
Bu misollar ushbu sohadagi ishlar qanday boʻlishini koʻrsatadi. Eʼlon qilinadigan darslar bulardan farq qilishi mumkin.
Kichik modelni sinab koʻring
Bu kichik modellar shu yerning oʻzida, brauzeringizda ishlaydi va sahifa yuklangandan keyin oflayn (internetsiz) ham ishlashda davom etadi. Ular soddalashtirilgan oʻquv modellari, MEKALUMI simulyatsiya tizimi (hisoblaydigan dastur) emas.
Mantiqiy element
Kirishlarni yoqing va oʻchiring, soʻng mantiqiy elementni tanlang. Chiroq chiqishni koʻrsatadi.
- Chiqish
- Chiroq oʻchiq (0)
AND: chiroq faqat A ham, B ham 1 boʻlganda yonadi.
| A | B | Chiqish |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
Mantiqiy elementlar aniq qoidalarga boʻysunadi, shuning uchun bu model haqiqiy raqamli mantiq kabi ishlaydi.
Simulyatsiya nimalarni soddalashtiradi
- Koʻpchilik darslarda signallar bir zumda almashinadi, haqiqiy mikrosxemalarga esa juda oz vaqt kerak boʻladi.
- Quvvat isteʼmoli va shovqin kabi elektr tafsilotlari odatda hisobga olinmaydi.
Har qanday simulyatsiya haqiqatni soddalashtiradi. Buni qanday qilishini bilish muhandislikni oʻrganishning bir qismidir.
Maktab fanlari bilan bogʻliqlik
Matematika (ikkilik sonlar), informatika, elektronika
Boshqa sohalar bilan bogʻliqlik
Raqamli mantiq elektr zanjirlarini avtomatlashtirish, dasturlash va robototexnika bilan bogʻlaydi.
Bilish foydali
Har bir kompyuter va telefon ichida mantiqiy elementlar kabi ishlaydigan milliardlab mitti kalitlar bor.